Later ging ik mij beseffen wie hij is en wat hij had gedaan. Dat hij geen boef was, eerder het tegendeel. Dat hij zich inzette voor een streven, waar ik nu zelf achtersta. ”All men are created equal”, en ze zouden ook zo moeten worden behandeld. Als ik hem nu zie verwonderd het mij nog steeds dat hij zó lang onterecht in de gevangenis heeft gezeten, en daarna niet verbitterd is geraakt en zich nog zo positief heeft ingezet voor zijn land. 27 jaar. Ik ben 24. Als ik de afgelopen 24 jaar plus nog 3 had moeten missen…ik kan het nog steeds niet echt bevatten.

Natuurlijk zijn er duizenden mensen die zich ook keihard inzetten, die niet zo’n erkenning als hij krijgen. Wat mij betreft verdienen ze die wel. Maar op de een of andere manier doet het me nog steeds altijd wel wat als ik Mandela op tv zie. Ik hoop hem eigenlijk ooit nog eens in het echt te zien.

Ik heb de vrijlating van Mandela bij Judy Rogers dan ook genoemd als de gebeurtenis in de media die mij het meeste is bijgebleven. Ze vroeg ons bij haar seminar ‘Personal Mission, Social Impact’ om daarover na te denken, en ook over je wensen voor de toekomst en de motivatie die je hebt in je werk en persoonlijk leven. Samen met mijn studiegenootje Hil-May en twee fotografen discussieerden ik daarover.  

Ik vond het wel goed om eens om zo’n persoonlijke, min of meer spirituele manier naar je werk en leven te kijken. Het was wel goed om weer dichtbij de dingen te komen die je verwonderen, en naar je persoonlijke wensen te kijken. Ik ben nog te kort aan het werk in de media om te kunnen zeggen dat ik er in mijn werk veel aan heb. Toch heb ik al wel meegemaakt dat er in de journalistiek vooral wordt gefocust op negatieve dingen. Ik hoop dat de aanwezigen bij het seminar over hun werk gaan nadenken, en daar toch enigszins verandering in proberen te brengen. En voor mezelf was het seminar ook op een andere manier inspirerend; ik loop al een tijdje rond met het idee om een boek te schrijven, en tijdens de discussies naar aanleiding van Judy kreeg dat idee wat meer vorm.

Ik vond het ‘Voices and Images of Hope’ project van Judy ook een goed initiatief, en ook wel positief dat ze de wereld rond reist met haar seminars. Het deed me wel een beetje aan ‘Remembering your Spirit’ denken van Oprah Winfey, maar dan voor mensen in de media. Ook Oprah is begonnen als journalist, maar vond het belangrijker om zich te richten op positieve dingen die in de wereld gebeuren, en niet alleen maar op de negatieve, zoals nu wel de normale gang van zaken is in de journalistiek.

Maar aan het eind van de dag vroeg ik me een beetje af of er niemand in Nederland is die zich op zo’n manier inzet voor de media professionals. Ik hoop wel dat er ook organisaties zoals die van haar in Nederland zijn, die zich kunnen richten op de Nederlandse media. Hopelijk heeft het een positieve invloed op de berichtgeving in de media, als journalisten wat meer stil zouden staan bij hun persoonlijke missie en de impact daarvan op de maatschappij. Ik ben me er nu in elk geval toch een beetje beter bewust van dat ik daar af en toe wel stil bij moet staan. En misschien dat het me ooit nog lukt om Nelson Mandela te interviewen?

 - Lisa Jap-A-Joe

 Het is weekend. Zondagmiddag, een uitgeslapen moment om dingen te doen waar je doordeweeks geen tijd voor hebt. Mijn huisgenoten zijn druk bezig het verhuizen van een aantal dozen. Terwijl mijn kastdeur het heeft begeven en al dagen tegen een tafelpoot leunt. De inhoud van mijn rommelige kast staart me aan. De chaos stoort me. Gelukkig is mijn geliefde aanwezig. Hij pakt een schroevendraaier en bevestigt het deurtje weer aan mijn kast. Heerlijk, zo’n hands on mentaliteit. Bemoedigend word ik er van. Nu hij toch bezig is, wijs ik hem op het feit dat een ander deurtje van dezelfde kast met tegenzin schuift. Dit moet ik nader uitleggen. De deur schuift niet goed omdat het tandje van de deur niet in het gleufje zit. Hierdoor schuift hij als een bejaarde met een rollator. Het gleufje waar de tand in hoort komt steeds van de kast los. Dit moet vastgezet worden aan de kast. Maar goed, minor detail. Samen brainstormen we over de tegensputterende deur. Plots krijg ik een ingenieus idee: èèn seconde lijm! Snel ren ik naar de voorraadkast en pak de crème de la crème onder de lijm. Alsof het een sieraad is, zo mooi ingepakt. De kleine inhoud is verpakt in een ander doosje met een soort van kinderslot erop. Deze is op zijn beurt weer bijna niet open te krijgen. In het oog springt een waarschuwing dat dit product niet voor kinderen is geschikt. Zo’n waarschuwing is natuurlijk niet voor niks. Beelden doemen in me op van kinderen die per ongeluk hun handen hebben vastgelijmd aan hun gezicht. Akelig. Lijkt me niet prettig noch verstandig. Met de waarschuwing in mijn achterhoofd open ik voorzichtig het flesje. Als dit maar goed gaat.        

 De hands on mentaliteit van mijn lief is aanstekelijk. Zo handig als hij is met de schroevendraaier, zo handig wil ik zijn met het flesje. Vol moed zet ik de lijm naar de kastdeur. En daar gaat het mis. Ik zie het gebeuren en toch doe ik niks. De inhoud van het flesje lijm giet ik in mijn handpalm. En dat niet alleen. De rest vloeit op mijn mooie nieuwe Uggs. De laarsjes die ik voor mijn verjaardag heb gekregen, waar ik zo naar verlangt heb. Die heb ik de afgelopen dagen met mijn leven bewaakt. Ik had ze op een plekje gezet waar ik ze goed kan aanschouwen, zodat ik ze vanuit alle hoeken van de kamer kan zien. Precies voor de kastdeur.

Maar nu zijn de laarsjes niet meer wat ze geweest zijn. De vlek spreidt zich inmiddels uit. De lijm heeft haast en droogt binnen een seconde. Ik gil het uit en vloek het huis bijeen. Mijn huisgenoten staan verschrikt om mij heen en proberen me te helpen. Iedereen roept door elkaar heen: ‘Wat is er? Wat is er?’ Maar ik hoor ze niet. Ik weet niet waar ik mij meer druk om moet maken. Mijn hand die ineen gekrompen en vastgelijmd is of de mooie laarsjes met een vlek ter grootte van mijn handpalm. Het enige wat ik mijzelf hoor zeggen is: ‘Aaaarggghhh, nee nee! Ooh wat erg!’ Ik kijk van mijn hand naar de laarsjes en weer terug. De stoere hands on mentaliteit van zojuist heeft in rap tempo plaats gemaakt voor hysterie. Huisgenoot H. maakt zich ernstig zorgen om mijn hand. Hij kijkt me aan en ik zie hem denken waarom ik zo jammer om schoenen en niet om mijn hand. Maar op dit moment liggen mijn zorgen bij de laarsjes, arme laarsjes. De lijm is inmiddels geïmpregneerd. Het ziet er naar uit dat de lijm en het schapenleer een zijn geworden. So long, lovely Uggs…

Ik ren naar de keuken en sta op het punt om wasbenzine op mijn verkrampte hand te gieten. De lijm brandt op mijn huid. Huisgenoot S. die tevens verpleegkundige is, schreeuwt dat wasbenzine een chemische reactie veroorzaakt. Net op tijd behoedt ze me hiervoor. Mijn lief zit achter de laptop en leest op oma weet raad.nl dat boter wel een goede oplossing is. Ik steek mijn hand in de kuip. Verwoed smeer ik de hele hand in, tevergeefs. Pogingen met boter, nagellakremover, scrub en zeep later zit de lijm nog steeds op mijn hand. Deze ziet eruit als een krokodil met een huid van kunststof.

Mijn lief komt naar me toe om mij te bedaren. Hij houdt me stevig vast en geeft me een zoen op mijn hoofd. ‘Oh meisje, ik zou je toch helpen? De volgende keer laat je zoiets aan mij over. Wat doe je toch allemaal?’, zegt mijn lief troostend.Inderdaad, wat doe ik toch? Soms denk je iets te kunnen, maar word je bruut wakker geschud uit een droom. Dan realiseer ik me ineens: Hil-May en klussen gaan niet samen. Hoe graag ik het ook zou willen. Sommigen combinaties zijn simpelweg niet goed. Een hyperactief kind in een glaswinkel is vragen om problemen. Sinaasappelsap drinken terwijl je net je tanden hebt gepoetst is zeer onsmakelijk.

Volgende keer laat ik het klussen maar weer over aan vriendlief. En volgende keer zal de èèn seconde lijm niet meer ten tonele verschijnen. ‘Ik weet het niet. Het gebeurde gewoon. Het is de lijm die zo snel droogt. Balen… ‘, zeg ik met een beteuterd gezicht. Ik kijk van de laarsjes weer naar mijn hand. Ach, mijn hand doet het weer en de laarsjes zijn slechts laarsjes.

Nu tik ik met vingers van plastic deze column op het beeldscherm. Zondagmiddag, een uitgeslapen moment om dingen te doen waar je doordeweeks geen tijd voor hebt. Misschien moet je deze dingen maar zo laten. Dat zal me in het vervolg heel wat hartkloppingen en schoenen besparen. 

De News-input was voor mij een marathon van documentaires die met finesse zijn gemaakt en met zorg zijn uitgekozen. Daar twijfel ik niet aan. Documentaires die ik doorgaans op Nederland 2 zou kijken. Ik zou mijzelf als een recreatieve documentaire- consument beschouwen. Zo nu en dan kijk ik er eentje. Soms is een documentaire zo verrassend dat het mijn ogen opent. Het houdt me vaak nog dagen bezig. Zo zag ik onlangs ‘De hoeden van Jeruzalem’. Een prachtige documentaire van Nati Adler over de betekenissen van verschillende hoeden in Jeruzalem. Hoe iets triviaals als hoofddeksels iets van levensbelang kan zijn. De muziek die je in een soort van twilight zone waant. De stem van Adler alsof je naar een sprookje luistert. 

Gek genoeg had ik na een dag documentaires niet het gevoel dat het me nog dagen bezighield. Alsof ik was afgestompt en niet meer vatbaar was voor de tragiek van neergeschoten kinderen en radio-actieve fabrieksmedewerkers. Ik zie u denken: hoe kan dit meiske nou niet ontroerd raken? Nou, ik moet u zeggen dat ik mij dezelfde vraag stel. Misschien was het de snelheid waarmee de documentaires achter elkaar werden vertoond? Dat ik alle informatie niet zo rap kon verwerken. Misschien was het de vermoeidheid die zich meester van mij maakte? Of misschien wel doordat dat ik in het MTV tijdperk ben opgegroeid? Misschien, wie zal het zeggen. Maar wat ik wel weet is dat ik het gevoel had met een enorme afstand naar een aantal documentaires zat te kijken. Naar wat ik heb vernomen, weet ik dat het ongeluk in Tsjernobyl een ramp is geweest. Maar ik voel het niet, omdat ik het destijds niet zo bewust heb meegemaakt. In 1986 was ik drie jaar oud. De beelden van de documentaires zijn allemaal levensecht, maar als iemand me vertelde dat dit fictie was had ik dit wellicht gelooft.  

De discussies aanvullend op de documentaires schudde me vaak wakker, letterlijk. Soms dacht ik dat ik er gewoon geen kaas van had gegeten. Zoals de documentaire over Rosita. Het meisje van negen jaar die door een brute verkrachting zwanger werd. Helaas duurde deze documentaire naar mijn idee iets te lang. Het verhaal heeft een happy end. Meisje is weer kind en tekent vrolijke tekeningen als vanouds. Mij was onduidelijk waarom de makers hiervoor kozen. Gelukkig waren anderen in de zaal die dit konden beamen. Terwijl voor anderen juist wel duidelijk was waarom de makers voor een vrolijk eind kozen. Voor mij waren de discussies interessant omdat het verrassend is te horen hoe doorgewinterde media folks denken. Tevens was het zeer verrassend te horen hoe studenten journalistiek juist een frisse kijk hebben. Dat zal wel liggen aan de generatiekloof. In ieder geval hebben de discussies de documentaires een extra dimensie kunnen geven. Dit leverde voor mij nieuwe inzichten op. 

Hoewel ik niet alle vertoonde documentaires u zou aanraden, ben ik toch blij dat ik deze News-Input mocht meemaken. Ik had de nieuwe inzichten en gezelligheid waarmee Rik van de Westelaken de dag aan elkaar praatte niet willen missen.

Hil-May Tang

Wat me het meest is bijgebleven van de mini Media Input was de documentaire over JonesTown. Sekteleider van de People’s Temple Jimmy Jones nam zijn volgelingen in 1978 mee naar de jungle van Brits Guyana, waar zij afgesloten waren van alle kritiek die hun familie en de Amerikaanse media op hen had. Zelf gekweld door psychische problemen en zware verslaving zette Jones 912 volgelingen op 18 november 1978 (bijna 29 jaar geleden) aan tot collectieve zelfmoord door het drinken van limonade met cyaankali.

Dit is het verhaal wat veel mensen al kennen. Ik heb aan verschillende mensen (die 1978 bewust hebben meegemaakt) gevraagd of ze gehoord hadden van JonesTown. En ze wisten het nog allemaal. Ook hadden ze weleens gehoord dat Jones met veel van zijn volgelingen, zowel mannen als vrouwen, seks had.  

Maar wat indruk op mij maakte in deze documentaire, was dat het goed naar voren kwam dat de volgelingen in de eerste instantie gewoon graag een nieuwe, betere manier van leven wilden. De kerk die Jimmy Jones oprichtte was namelijk één van de eerste waar zowel blanke als Afro- Amerikanen welkom waren. Hij was één van de eerste Amerikanen die kinderen van een andere huidskleur adopteerde. Hoe bizar dat één persoon zo tot in het extreme misbruik kan maken van positieve gevoelens van mensen. En nog vreemder dat het me niks zou verbazen als zoiets nu weer zou gebeuren. Mensen willen graag ergens bij horen, en staan denk ik open voor manipulatie als iemand ze gouden bergen beloofd.

De één volgt een sekteleider, de ander voegt zich bij een extreemrechtse bende. Het misdaadprogramma over Stephen Lawrence maakte mij eerder boos dan dat het echt indruk op me maakte. De moord op een donkere jongen, puur en alleen om het feit dat hij donker was. Het zou niet meer mogen gebeuren in een samenleving die zich ‘geciviliseerd’ noemt. Maar de vermeende daders zijn er toch mee weggekomen. Engelse, blanke, roodharige, aggressieve rijkeluiszoontjes. Zo worden de racistische ettertjes in films meestal ook gecast. Of ze het ook echt hebben gedaan moet nog blijken. Ik hoop wel dat dit ooit nog eens aan het licht komt.

Boos en verdrietig werd ik ook bij de documentaire over Qana. Ik heb niet goed begrepen wat het achterliggende verhaal was, omdat iemand voor me zat, waardoor ik de ondertiteling niet goed kon lezen. De documentaire was in Farsi. Maar de beelden hadden wel een sterke impact. Na beelden van baby’s waarvan het hoofd eraf was geblazen en van kindjes die het ene moment nog lief aan het spelen waren en het andere moment dood op een stapel lijken lagen, sloeg mijn boosheid en verdrietigheid om in een leeg gevoel van onbegrip. Ik denk dat ik aan dit soort beelden zal moeten wennen als ik bij het Journaal werk, maar ik denk niet dat iemand daar ooit ongevoelig voor wordt. Dan ben je denk ik geen mens meer.

Hetzelfde geld voor de kinderen die in de omgeving van Tsjernobyl zijn geboren, na de ramp met de kernreactor. Ik kon ook niet goed naar de misvormde lichaampjes kijken. Hoewel ik de documentaire over de ramp nogal langdradig vond, begreep ik voor het eerst wel dat de beelden van deze kinderen de wereld er toen, in 1986, weer op attendeerden hoe ernstig de gevolgen van nucleaire energie en wapens zijn. Ik besefte me voor het eerst dat dit een directe aanleiding was voor het einde van de Koude Oorlog.

Een schril contrast tussen de miljoenen mensen die in de Oekraïne en buurlanden nu nog werkloos zijn door die ramp, 21 jaar geleden, en de welvaart van het hedendaagse Ierland. De documentaire over de Pope’s Children deed me beseffen dat ik eigenlijk een heel ander beeld van Ierland heb dan hoe het werkelijk blijkt te zijn. Volgens de documentaire is Ierland nog nooit zo welvarend geweest als het nu is, omdat er nu zoveel twintigers en dertigers wonen, die veel geld in de economie pompen. Bij ‘Ierland’ dacht ik altijd aan mooie natuur, ouderwetse steden, kabouters met groene pakjes en Saint Patrick’s Day. Toch fijn om het land eens in zo’n modern licht te zien.

Tot slot de humor van The Chaser’s War on Everything. Ik heb thuis een paar afleveringen daarvan op YouTube gekeken. Ik hou wel van dat soort humor. Maar zoals ik ook tijdens de Input tegen een medewerker van BNN zei, ik denk niet dat dat soort humor zich goed naar het Nederlands vertaald. Laat ons maar lachen om dat maffe accent van de Australiërs

Al met al verliet ik de Media Input met veel nieuwe inzichten, over zowel documentaires als over allerlei andere zaken. Wat nieuws geleerd over Jimmy Jones, Tsjernobyl en Ierland, en nog een beetje boos en geschrokken van de beelden van de Stephen Lawrence bende en van Qana. Ik ben benieuwd naar alle spannende verhalen en beelden die ik binnenkort dagelijks te horen en te zien krijg bij de NOS!

- Lisa Jap-A-Joe

Wijnand van Velzen

Opleidingsmanager Masterprogram