“Wil iedereen die seks met hem heeft, nu even opstaan?”

Wat me het meest is bijgebleven van de mini Media Input was de documentaire over JonesTown. Sekteleider van de People’s Temple Jimmy Jones nam zijn volgelingen in 1978 mee naar de jungle van Brits Guyana, waar zij afgesloten waren van alle kritiek die hun familie en de Amerikaanse media op hen had. Zelf gekweld door psychische problemen en zware verslaving zette Jones 912 volgelingen op 18 november 1978 (bijna 29 jaar geleden) aan tot collectieve zelfmoord door het drinken van limonade met cyaankali.

Dit is het verhaal wat veel mensen al kennen. Ik heb aan verschillende mensen (die 1978 bewust hebben meegemaakt) gevraagd of ze gehoord hadden van JonesTown. En ze wisten het nog allemaal. Ook hadden ze weleens gehoord dat Jones met veel van zijn volgelingen, zowel mannen als vrouwen, seks had.  

Maar wat indruk op mij maakte in deze documentaire, was dat het goed naar voren kwam dat de volgelingen in de eerste instantie gewoon graag een nieuwe, betere manier van leven wilden. De kerk die Jimmy Jones oprichtte was namelijk één van de eerste waar zowel blanke als Afro- Amerikanen welkom waren. Hij was één van de eerste Amerikanen die kinderen van een andere huidskleur adopteerde. Hoe bizar dat één persoon zo tot in het extreme misbruik kan maken van positieve gevoelens van mensen. En nog vreemder dat het me niks zou verbazen als zoiets nu weer zou gebeuren. Mensen willen graag ergens bij horen, en staan denk ik open voor manipulatie als iemand ze gouden bergen beloofd.

De één volgt een sekteleider, de ander voegt zich bij een extreemrechtse bende. Het misdaadprogramma over Stephen Lawrence maakte mij eerder boos dan dat het echt indruk op me maakte. De moord op een donkere jongen, puur en alleen om het feit dat hij donker was. Het zou niet meer mogen gebeuren in een samenleving die zich ‘geciviliseerd’ noemt. Maar de vermeende daders zijn er toch mee weggekomen. Engelse, blanke, roodharige, aggressieve rijkeluiszoontjes. Zo worden de racistische ettertjes in films meestal ook gecast. Of ze het ook echt hebben gedaan moet nog blijken. Ik hoop wel dat dit ooit nog eens aan het licht komt.

Boos en verdrietig werd ik ook bij de documentaire over Qana. Ik heb niet goed begrepen wat het achterliggende verhaal was, omdat iemand voor me zat, waardoor ik de ondertiteling niet goed kon lezen. De documentaire was in Farsi. Maar de beelden hadden wel een sterke impact. Na beelden van baby’s waarvan het hoofd eraf was geblazen en van kindjes die het ene moment nog lief aan het spelen waren en het andere moment dood op een stapel lijken lagen, sloeg mijn boosheid en verdrietigheid om in een leeg gevoel van onbegrip. Ik denk dat ik aan dit soort beelden zal moeten wennen als ik bij het Journaal werk, maar ik denk niet dat iemand daar ooit ongevoelig voor wordt. Dan ben je denk ik geen mens meer.

Hetzelfde geld voor de kinderen die in de omgeving van Tsjernobyl zijn geboren, na de ramp met de kernreactor. Ik kon ook niet goed naar de misvormde lichaampjes kijken. Hoewel ik de documentaire over de ramp nogal langdradig vond, begreep ik voor het eerst wel dat de beelden van deze kinderen de wereld er toen, in 1986, weer op attendeerden hoe ernstig de gevolgen van nucleaire energie en wapens zijn. Ik besefte me voor het eerst dat dit een directe aanleiding was voor het einde van de Koude Oorlog.

Een schril contrast tussen de miljoenen mensen die in de Oekraïne en buurlanden nu nog werkloos zijn door die ramp, 21 jaar geleden, en de welvaart van het hedendaagse Ierland. De documentaire over de Pope’s Children deed me beseffen dat ik eigenlijk een heel ander beeld van Ierland heb dan hoe het werkelijk blijkt te zijn. Volgens de documentaire is Ierland nog nooit zo welvarend geweest als het nu is, omdat er nu zoveel twintigers en dertigers wonen, die veel geld in de economie pompen. Bij ‘Ierland’ dacht ik altijd aan mooie natuur, ouderwetse steden, kabouters met groene pakjes en Saint Patrick’s Day. Toch fijn om het land eens in zo’n modern licht te zien.

Tot slot de humor van The Chaser’s War on Everything. Ik heb thuis een paar afleveringen daarvan op YouTube gekeken. Ik hou wel van dat soort humor. Maar zoals ik ook tijdens de Input tegen een medewerker van BNN zei, ik denk niet dat dat soort humor zich goed naar het Nederlands vertaald. Laat ons maar lachen om dat maffe accent van de Australiërs

Al met al verliet ik de Media Input met veel nieuwe inzichten, over zowel documentaires als over allerlei andere zaken. Wat nieuws geleerd over Jimmy Jones, Tsjernobyl en Ierland, en nog een beetje boos en geschrokken van de beelden van de Stephen Lawrence bende en van Qana. Ik ben benieuwd naar alle spannende verhalen en beelden die ik binnenkort dagelijks te horen en te zien krijg bij de NOS!

- Lisa Jap-A-Joe